सिन्धुली घ्याङलेख, जेठ ०८। सामुदायिक विद्यालयमा व्यवहारिक तथा सीपमूलक शिक्षालाई प्राथमिकता दिने उद्देश्यसहित सिन्धुलीको घ्याङलेख गाउँपालिका–२ स्थित मावि मरिण हायुटार ले विद्यालय परिसरमै ‘नमुना हाट’ सञ्चालन गरेको छ । अतिरिक्त क्रियाकलाप अन्तर्गत आयोजना गरिएको उक्त कार्यक्रम विद्यालयले दोस्रो पटक सञ्चालन गरेको हो ।
विद्यालय शिक्षालाई केवल पाठ्यपुस्तकमा सीमित नराखी व्यवहारिक जीवनसँग जोड्ने उद्देश्यले आयोजित हाट कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूले गाउँघरमै उत्पादन भएका अर्गानिक तरकारी, फलफूल तथा स्थानीय कृषि उपजहरू प्रदर्शन तथा बिक्री वितरण गरेका थिए । कार्यक्रममा विद्यार्थी स्वयं विक्रेता बनेर किनबेचमा सक्रिय सहभागिता जनाउँदा विद्यालय परिसर नै ग्रामीण बजारको झल्को दिने गरी जीवन्त बनेको थियो ।
विद्यालय प्रशासनका अनुसार कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य विद्यार्थीहरूमा व्यवहारिक ज्ञान, आर्थिक चेतना, उद्यमशील सोच तथा आत्मनिर्भर बन्ने सीप विकास गर्नु हो । स्थानीय स्तरमा उत्पादन भएका वस्तुहरूलाई बजारसँग जोड्दै नगदमा रूपान्तरण गर्ने प्रक्रिया बुझाउन पनि कार्यक्रम प्रभावकारी बनेको विद्यालयको भनाइ छ ।
कार्यक्रममा घ्याङलेख गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत दाताराम प्याकुरेल, स्वास्थ्यकर्मी, अभिभावक, स्थानीय बुद्धिजीवी तथा गाउँवासीहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति रहेको थियो । सहभागीहरूले विद्यार्थीहरूको सिर्जनशीलता, सक्रियता र व्यवहारिक प्रस्तुतिको खुलेर प्रशंसा गरेका थिए ।
प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्याकुरेलले यस्ता कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूलाई सानैदेखि श्रम, उत्पादन र व्यापारप्रतिको सकारात्मक दृष्टिकोण विकास गराउने उल्लेख गर्दै विद्यालय र स्थानीय तहले संयुक्त रूपमा यस्ता रचनात्मक अभ्यासलाई निरन्तरता दिनुपर्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले “व्यवहारिक शिक्षाले मात्र विद्यार्थीलाई भविष्यमा सक्षम र आत्मनिर्भर नागरिक बनाउन सक्छ,” भन्दै कार्यक्रमको प्रशंसा गर्नुभएको थियो ।
विद्यालयका प्रधानाध्यापक विजय कुमार थिङ ले नमुना हाटले विद्यार्थीहरूलाई व्यापार गर्ने आधारभूत तरिका, उत्पादन व्यवस्थापन, ग्राहकसँगको व्यवहार तथा आर्थिक कारोबारबारे प्रत्यक्ष अनुभव दिलाएको बताउनुभयो । उहाँले आगामी दिनमा पनि यस्ता व्यवहारिक तथा जीवनोपयोगी कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइने जानकारी दिनुभयो ।
“विद्यालय शिक्षा केवल सैद्धान्तिक ज्ञानमा सीमित हुनु हुँदैन । विद्यार्थीले सिकेका कुरा व्यवहारमा प्रयोग गर्न सक्ने वातावरण निर्माण गर्नु आजको आवश्यकता हो,” प्रधानाध्यापक थिङले भन्नुभयो, “यस्ता गतिविधिले विद्यार्थीहरूलाई स्वाबलम्बी, आत्मविश्वासी र सिर्जनशील बन्न प्रेरणा मिल्छ ।”
स्थानीय अभिभावकहरूले पनि विद्यालयले सुरु गरेको यस्तो अभ्यासले बालबालिकामा श्रमको सम्मान, स्थानीय उत्पादनप्रतिको अपनत्व तथा उद्यमशील संस्कार विकास गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने प्रतिक्रिया दिएका छन् । ग्रामीण परिवेशमा आधारित यस्ता कार्यक्रमले विद्यालय, समुदाय र स्थानीय उत्पादनबीचको सम्बन्ध अझ मजबुत बनाउने विश्वास गरिएको छ ।
पछिल्लो समय व्यवहारिक तथा सीपमूलक शिक्षाको आवश्यकता बढिरहेका बेला मावि मरिण हायुटारले सञ्चालन गरेको नमुना हाट कार्यक्रम सामुदायिक विद्यालयका लागि प्रेरणादायी अभ्यासका रूपमा हेरिएको छ । शिक्षा र उत्पादनलाई जोड्ने यस्ता प्रयासले विद्यार्थीलाई भविष्यप्रति जिम्मेवार, सक्षम र आत्मनिर्भर नागरिक बन्ने मार्गमा अघि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
